Finansal okuryazarlık: her kadının bilmesi gereken yedi sayı

Finansal okuryazarlık karmaşık bir terim değildir. Kendi sayılarınızı bilmektir. Aşağıdaki yedi sayıyı bilen kimse «param nereye gitti?» diye sormaz.

1. Gerçek aylık gelir

Maaş değil, elinize geçen tutar: vergi, sigorta ve kredi ödemeleri düşüldükten sonra. Kendi işinizi yapıyorsanız son altı ayın ortalaması.

2. Sabit aylık gider

Aydan aya değişmeyenler: kira, faturalar, telefon, eğitim, abonelikler, kredi taksiti. Bu sayı gelirinizin %50'sini aşıyorsa sistemde bir sorun var.

3. Değişken gider

Yemek, ulaşım, giyim, eğlence. Bunu bilmenin tek yolu bir ay boyunca her harcamayı yazmaktır. Bir ay. Uygulama ya da kâğıt, fark etmez.

4. Güvenlik yastığı

Sabit gider × 6 ay. İşsiz kalırsanız altı ayı paniksiz geçirmenizi sağlayan tutar budur.

Bu rakama ulaşmak yatırımdan önce gelir. Yastıksız yatırım, ilk zorlukta zararına satmak demektir.

5. En pahalı borcunuzun faizi

Bütün borçlarınızı faiz oranına göre sıralayın. En üstteki ilk kapatılmalı. Yıllık %25–40 faizli kredi kartı borcu, hiçbir yatırımın yenemeyeceği negatif getiridir.

6. Tasarruf oranı

Aylık biriktirilen tutar ÷ gelir × 100.

%0–5 — tehlikeli

%10 — asgari

%20 — sağlıklı

%30+ — güçlü

Önemli olan sayının büyüklüğü değil, sürekliliğidir. Ayda elli, on iki ay boyunca; bir defalık iki yüzden üç kat iyidir.

7. Emekliliğe kalan yıl

67 eksi bugünkü yaşınız. Bu sayı bileşik faizin ne kadar zamanı olduğunu gösterir. Yirmi beşinde ayda yüz, kırk beşinde ayda üç yüzden fazlasını üretir.

Para hakkında konuşmamak nezaket değildir. Nezaket diye sunulan sessizlik, kadınlara en pahalıya mal olan alışkanlıktır.

İki saatlik ödev

Bu hafta sonu:

1. Banka uygulamasını açın, son üç ayın harcamalarını kategorilere ayırın.
2. Yukarıdaki yedi sayıyı tek bir kâğıda yazın.
3. Yalnızca birini değiştirmeye karar verin.

Bir sayı. Gelecek ay ikincisi. On iki ayda yedisi de yerine oturur.

Ayrı hesap

Evli kadınlar için bir not: ortak bütçenin yanında kendi adınıza ayrı bir hesap tutmak güvensizlik değil, finansal hijyendir. Banka geçmişi, kredi notu ve bağımsızlık ancak kendi adınıza açılmış bir hesapla kurulur.