Sonbahar dökülmesi: bilimin saç hakkında söyledikleri ve söylemedikleri

Her sonbahar aynı soru geri döner: «Saçım neden birden dökülmeye başladı?» Cevap genellikle basittir — ve korkutucu değildir.

Saç döngüsü

Her tel üç evreden geçer:

• Anagen — büyüme. 2–7 yıl sürer. Saçın %85–90'ı bu evrededir.
• Katagen — geçiş. İki-üç hafta.
• Telogen — dinlenme ve dökülme. İki-dört ay.

Günde 50–100 tel kaybetmek normaldir. Sonbaharda bu sayı bir süre yükselir.

Mevsimsel telojen effluvium

Yazın daha çok saç anagen evresinde kalır; vücut saçlı deriyi güneşten korumaya çalışır. Sonbahara doğru bu teller aynı anda telojene geçer ve birlikte dökülür. Sonuç: eylül–kasım arasında günlük kayıp ikiye katlanabilir.

Süreç 6–10 hafta sürer ve kendiliğinden geçer. Saç seyrelmiyor; eski tel yeni tele yer açıyor.

Ne zaman mevsimsel değildir

Şu durumlarda hekime başvurun:

• dökülme üç aydan uzun sürüyorsa;
• tepe bölgesinde ya da ayrım çizgisinde açık bir alan oluşuyorsa;
• yanında yorgunluk, üşüme, tırnak kırılganlığı varsa (tiroid ve demir kontrol edilmeli);
• saç tutamlar hâlinde ya da yuvarlak alanlarla dökülüyorsa.

En sık bakılan üç değer: ferritin (demir deposu), TSH (tiroid) ve D vitamini.

Şampuan saç dökülmesini durdurmaz. Şampuan saçlı derinin temizliğinden sorumludur; saç ise vücudun içinden beslenir.

Sonbaharda ne yapmalı

• Protein. Saç keratindir. Günlük protein eksiği ilk olarak saça vurur.
• Demir ve çinko. Kırmızı et, mercimek, kabak çekirdeği; takviye ancak kan tahlilinden sonra.
• Saçlı deri. Haftada bir nazik peeling ve sıcak değil ılık su.
• Mekanik bakım. Islak saçı taramayın, her gün sıkı at kuyruğu yapmayın, ısı öncesi koruyucu kullanın.
• Sabır. Yeni saç ayda yaklaşık 1 cm uzar. Üç aydan önce sonuç göremezsiniz.

Tek cümleyle

Sonbahar dökülmesi çoğu zaman doğanın takvimidir, hastalık değil. Ama üç aydan sonra da sürüyorsa, bu artık mevsim değil, bir sinyaldir.